GEMINI:
Het Scheidingsverdrag van 1839
Bij de definitieve scheiding van Nederland en België werd het Verdrag van Londen (1839) getekend. Hoewel dit verdrag vooral bekendstaat om de erkenning van de Belgische onafhankelijkheid en de grensbepalingen (zoals de verdeling van Limburg), bevat het ook afspraken over vrij verkeer.
Vrije doorgang: Het verdrag garandeert onder andere de vrije scheepvaart op de Schelde en de toegang tot de haven van Antwerpen.
Historische claim: Sommige juristen en historici stellen dat het heffen van tol voor Nederlanders in strijd is met de geest van dit verdrag, omdat het een barrière opwerpt voor de vrije doorgang die destijds "eeuwigdurend" werd afgesproken.
De realiteit: In de praktijk wegen moderne Europese verdragen (EU-recht) tegenwoordig zwaarder dan dit 19e-eeuwse document.
De actuele status van tolheffing (2026)
Begin 2026 is de discussie in België over een digitaal tolvignet voor personenwagens weer opgelaaid. De belangrijkste punten op dit moment zijn:
Het plan: De Belgische gewesten (Vlaanderen en Wallonië) willen een vignet invoeren om buitenlandse automobilisten te laten meebetalen aan het wegonderhoud. Er wordt gesproken over een tarief van circa €100 per jaar, met kortere vignetten voor toeristen.
De EU-horde: Volgens Europese regels mag België niet alleen buitenlanders laten betalen. Dit zou discriminatie zijn. België wil dit oplossen door ook de eigen burgers een vignet te laten kopen, maar hen tegelijkertijd te compenseren via een verlaging van de jaarlijkse verkeersbelasting.
Nederlandse reactie: In de Tweede Kamer is veel verzet. Er wordt zelfs gesproken over een "toloorlog" waarbij Nederland als tegenmaatregel ook tol zou kunnen invoeren voor Belgen (bijvoorbeeld via de nieuwe vrachtwagenheffing die in juli 2026 start).
Waarom is het zo ingewikkeld?
Juridisch
Het Verdrag van 1839 is een interessant argument voor advocaten, maar het EU-recht (vrij verkeer van personen) is het echte speelveld.
Politiek
De nieuwe Nederlandse regering (onder leiding van Jetten) moet hierover onderhandelen met de Belgische regeringen, die de inkomsten hard nodig hebben voor infrastructuur.
Technisch
Het vignet zou volledig digitaal worden (via camera's en kentekens), dus geen stickers meer op de ruit.
Samenvattend: Hoewel het Scheidingsverdrag van 1839 een symbolische stok is om mee te slaan, draait de strijd nu vooral om de vraag of België de Europese anti-discriminatieregels kan omzeilen. Op dit moment hoef je als Nederlander nog geen vignet te kopen, maar de plannen voor 2027 worden steeds concreter.
Zal ik voor je uitzoeken of er specifieke uitzonderingen worden besproken voor grenspendelaars in de huidige plannen?
