De Paulinapolder in Biervliet
© Omroep ZVLTerwijl het kabinet zich voorbereidt op een keuze voor de locatie van twee nieuwe kerncentrales, groeit in Zeeuws-Vlaanderen de behoefte aan duidelijkheid. Tijdens informatiebijeenkomst van het ministerie deze week in Terneuzen blijven inwoners met vragen zitten. Ook in Groningen klinkt die kritiek. De vraag is niet alleen waar de centrales moeten komen, maar ook hoeveel ruimte inwoners nog hebben om invloed uit te oefenen op een besluit dat hun leefomgeving ingrijpend kan veranderen. Uit een recent artikel van Omroep Hogeland wordt 11 december als datum genoemd waarop de staatssecretaris mogelijk naar buiten zou komen met een definitieve keuze.
De mogelijke komst van een kerncentrale naar Zeeuws-Vlaanderen houdt velen al geruime tijd bezig. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat organiseert informatiebijeenkomsten om de bevolking bij te praten over de plannen. Maar wie hoopt op antwoorden, vertrekt niet altijd met meer duidelijkheid. Dat bleek ook tijdens de bijeenkomst in Terneuzen op woensdag 28 oktober. In het radioprogramma Rondje ZVL spraken Jeroen Kunst van Omroep Het Hogeland en Hendrine van Walbeek van Omroep ZVL over deze bijeenkomsten en de groeiende onrust in beide regio's.
De ervaringen in Groningen en Zeeuws-Vlaanderen vertonen opvallende overeenkomsten. In beide gebieden hebben inwoners het gevoel dat de komst van een kerncentrale al bijna vaststaat, terwijl de overheid blijft benadrukken dat er nog geen definitieve locatiekeuze is gemaakt.
Veel informatie, weinig antwoorden
De informatiebijeenkomst in Terneuzen was bedoeld om inwoners bij te praten over de mogelijke komst van twee nieuwe kerncentrales maar was het voor veel bezoekers vooral een herhaling van wat al bekend was.
Het is begrijpelijk dat de overheid informatiebijeenkomsten organiseert vertelt van Walbeek in Rondje ZVL. Er zijn immers veel vragen en de plannen hebben grote gevolgen voor de omgeving. Maar juist omdat er steeds meer vragen komen, wordt het gebrek aan concrete antwoorden volgens haar steeds moeilijker te accepteren.
Ook in Groningen liep een informatiebijeenkomst van het ministerie uit op een teleurstelling. Omroep Het Hogeland beschreef hoe de bijeenkomst in Uithuizen op 26 oktober zo druk bezocht was dat mensen buiten in de regen moesten wachten. Een inhoudelijke discussie kwam nauwelijks van de grond.
Een van de bezoekers verwoordde zijn wantrouwen als volgt:
De bijeenkomst in Groningen liet zien hoe groot de afstand tussen overheid en inwoners inmiddels is. Mensen komen met vragen over hun toekomst, maar krijgen vooral informatie over een proces dat voor hun gevoel al grotendeels is afgerond.
De angst dat de keuze al gemaakt is
Volgens Kunst is het gevoel dat de komst van een kerncentrale al vaststaat onder inwoners sterk aanwezig.
"Mensen zien de bui wel hangen. Helemaal als politici zich in nevelen blijven hullen en diplomatiek correcte antwoorden blijven geven.”
De onzekerheid wordt versterkt het gebrek aan duidelijke informatie waarmee inwoners zelf gaan invullen wat er achter de schermen gebeurt. Diezelfde onzekerheid leeft ook in Zeeuws-Vlaanderen. De gemeente Terneuzen heeft het ministerie onlangs in een brief gevraagd om duidelijkheid.
"We hebben eigenlijk al geconstateerd dat er wel politiek draagvlak is. Maar draagvlak onder de inwoners is meer tegen." Daarmee raakt Hendrine aan een belangrijk punt in de discussie. Politiek draagvlak en maatschappelijk draagvlak zijn niet hetzelfde. Dat bestuurders bereid zijn om over de komst van een kerncentrale te praten, betekent niet automatisch dat inwoners achter de plannen staan.
Duidelijkheid is ook communicatie
De overheid heeft tijd nodig om een zorgvuldig besluit te nemen. Een kerncentrale is een groot project met gevolgen voor de omgeving, de economie en het energiesysteem. Een beslissing moet niet overhaast worden genomen maar juist daarom is duidelijke communicatie van belang. Als je duidelijk bent in je communicatie, dan is het helder. Zeg je niks, dan communiceer je eigenlijk ook. Wie geen antwoord geeft, laat ruimte voor eigen interpretaties en wanneer inwoners het gevoel krijgen dat er iets voor hen wordt verzwegen, tast dat het vertrouwen verder aan.
Ook Kunst ziet dat gebeuren. De overheid probeert volgens hem misschien zorgvuldig te zijn, maar de onduidelijkheid werkt juist averechts. Inwoners gaan zelf conclusies trekken en raken steeds meer overtuigd van hun eigen vermoeden dat de keuze al gemaakt is.
Dat probleem is niet eenvoudig op te lossen met nog een informatiebijeenkomst. Daarvoor is meer nodig: concrete antwoorden, openheid over de afwegingen en duidelijkheid over de ruimte die inwoners nog hebben om invloed uit te oefenen. Volgens Kunst is het draagvlak in Groningen zowel onder inwoners als in de politiek vrijwel afwezig.
Gemeente Borsele mengt zich in de discussie
Inmiddels mengt de gemeente Borsele zich ook weer in de discussie. Omroep Zeeland berichtte deze week over de inzet van Borsele voor de zogenoemde SMR's. Daarmee komt een alternatief voor de grootschalige plannen nadrukkelijker in beeld en wordt de keuze voor twee conventionele kerncentrales weer aangevochten. Maar de vraag is of staatssecretaris Jo-Annes de Bat dat nog meeneemt in de voorbereidingen.
11 december als volgende ijkpunt?
Volgens recente berichtgeving van Omroep Hogeland wordt rond 11 december de keuze voor een voorkeurslocatie mogelijk bekendgemaakt.
Voor inwoners in Zeeuws-Vlaanderen betekent dat alsnog een periode van wachten. Juist dat wachten, een gemeente Terneuzen die zich als neutraal opstelt en zonder het gevoel nog invloed te kunnen uitoefenen, zorgt voor groeiende onrust.
Een kerncentrale bouw je niet alleen op een plek. Je bouwt ook aan een relatie met de mensen die er nu wonen. Die relatie staat in zowel Groningen als Zeeuws-Vlaanderen flink onder druk.
Beluister hier het gesprek in Rondje ZVL:
