"Het college van burgemeester en wethouders had het negatieve advies over een asielzoekerscentrum in Terneuzen niet moeten overnemen." Dat zeggen twee Leidse juristen volgens Omroep Zeeland. De gemeenteraad adviseerde in november om geen azc aan de Handelspoort te vestigen. Maar volgens de juristen was dit advies niet bindend en kwam het mogelijk onvoldoende zorgvuldig tot stand.
Rogier Kegge en Geerten Boogaard bogen zich over wat zij noemen de casus-Terneuzen. Kegge is universitair docent algemeen bestuursrecht en omgevingsrecht aan de Universiteit Leiden. Boogaard is hoogleraar decentrale overheden aan dezelfde universiteit. Ze keken naar de juridische term 'bindend advies', zoals die staat in de nieuwe Omgevingswet uit 2024. Die is volgens hen nogal misleidend.
Rogier Kegge: "Als je de wet leest, denk je: nou, de gemeenteraad heeft een bindend adviesrecht, dus als de gemeenteraad 'nee' zegt dan is het nee. Maar het is complexer. Het moet wel gaan over ruimtelijke kwesties."
In Terneuzen ging het negatieve advies volgens Kegge te weinig over de ruimtelijke aspecten van de vergunningsaanvraag voor de locatie aan de Handelspoort. Daar komt bij dat een college mag afwijken van een raadsadvies als het vindt dat het advies niet op zorgvuldige wijze tot stand is gekomen.
"Als college heb je de plicht om te kijken of het advies voldoende zorgvuldig tot stand is gekomen. Het lijkt erop dat dit advies niet puur om de inhoud gaat", zegt de universitair docent.
Bevoegdheid niet kwijt
En een negatief advies ontslaat het gemeentebestuur ook niet van zijn verantwoordelijkheid: "Je bent als college ook na een negatief advies de bevoegdheid niet kwijtgeraakt alsnog de vergunning te verlenen. Je zult toch echt moeten kijken naar de ruimtelijke aspecten van dat azc. Maar ik zie ook wel dat het een ingewikkelde positie is voor het college. Ik zou niet graag in hun schoenen staan."
Kegge en Boogaard deelden hun bevindingen in Binnenlands Bestuur, een blad voor hoge ambtenaren en bestuurders. Het college zou volgens hen 'bestuurlijke moed' moeten tonen door toch een omgevingsvergunning voor een asielzoekerscentrum aan de Handelspoort te verlenen.
Negatief advies na veel politiek geharrewaar
In november 2025 sprak een meerderheid van de gemeenteraad van Terneuzen zich uit tegen de vergunningverlening aan het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) voor een asielzoekerscentrum aan de Handelspoort. Twee eerdere stemmingen in oktober liepen op niets uit doordat de stemmen staakten. De raad gaf een negatief advies aan het college van burgemeester en wethouders, dat dit advies overnam. Dat leidde tot het opstappen van burgemeester Erik van Merrienboer, die het niet met de gang van zaken eens was.
Peter van Valderen is raadslid van de Partij Voor de Vrijheid en fel tegenstander van een asielzoekerscentrum op de genoemde plek. Hij is het niet eens met de Leidse juristen en denkt dat de Terneuzenaren ook niet zitten te wachten op juridische spitsvondigheden om het azc er alsnog door te drukken: "Het college van Terneuzen heeft een heel wijze beslissing genomen door het advies van de raad op te volgen en daarmee naar de burger te luisteren. Dat is wat we willen als gemeenschap en niet zozeer de randjes opzoeken en daar kijken waar het wel en waar het niet kan."
Argumenten
Rogier Kegge zegt hierover: "De wet gaat ervan uit dat een advies van een gemeenteraad echt gaat over ruimtelijke ordening. Ook de gemeenteraad moet zich aan de wet houden. Dus als een gemeenteraad zegt: wij zijn simpelweg tegen... ja, dan moeten ze wel met ruimtelijke argumenten komen waarom ze negatief adviseren over die ontwikkeling."
Peter van Valderen wordt een beetje moe van dat voortdurend benadrukken van de ruimtelijke ordening: "Er wordt altijd maar gekeken naar die ruimtelijke argumenten, maar er zijn ook nog allerlei andere argumenten die meegewogen moeten worden. Denk aan bestuurlijke en maatschappelijke elementen."
Gemeenteraadsverkiezingen
Zowel Kegge als Van Valderen beseft dat na de gemeenteraadsverkiezingen van maart alles kan veranderen. Een nieuw college met de nieuwe burgemeester Franc Weerwind kan toch besluiten tot vergunningverlening aan het COA. "Dat zou natuurlijk altijd kunnen, maar ik denk niet dat dat wenselijk is", zegt Peter van Valderen. "Het hangt ervan af hoe de gemeenteraad er dan uitziet om te bepalen of een nieuwe procedure dan zinvol is of niet", zegt Rogier Kegge.
Nog geen officieel ja of nee
Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) heeft nog geen officiële afwijzing gekregen op de vergunningsaanvraag voor een azc aan de Handelspoort. De gemeente Terneuzen heeft alle zienswijzen geïnventariseerd en laat die onderzoeken door een juridisch adviseur. Pas daarna beslist het gemeentebestuur definitief over de vergunningverlening. Als dat besluit negatief uitvalt overweegt het COA om naar de rechter te stappen.
- Dit is een bericht van Omroep Zeeland -
Foto boven artikel: Rogier Kegge, universitair docent algemeen bestuursrecht en omgevingsrecht aan de Universiteit Leiden© Universiteit Leiden
