Wie was de vrouw van wie in 1994 lichaamsdelen werden gevonden bij Retranchement? Meer dan dertig jaar na de lugubere vondst is haar identiteit nog altijd niet achterhaald. De onopgeloste zaak krijgt opnieuw aandacht door een nieuwe podcastserie. Ook de politie vraagt opnieuw om informatie die kan helpen bij het oplossen van de zaak.
Het is woensdagavond 6 juli 1994. Een Duitse toerist laat zijn hond uit in de omgeving van vakantiedorp Het Zwin bij Retranchement. Wanneer hij langs de parkeerplaats bij het bezoekerscentrum loopt, trekt zijn hond plotseling richting de slootkant. In de berm ziet de toerist iets liggen wat in eerste instantie op een dood konijn lijkt. Wanneer hij dichterbij komt, blijkt het om een menselijke schedel te gaan. Verderop liggen nog meer lichaamsdelen.
Rond 19.58 uur komt de melding binnen bij de politie. Agenten treffen verspreid over twee nabijgelegen slootjes meerdere lichaamsdelen aan. De resten verkeren op dat moment al in vergaande staat van ontbinding. De volgende ochtend wordt direct een rechercheteam van twintig mensen op de zaak gezet, dit noemden ze toendertijd een recherchebijstandsteam (RBT). Tegenwoordig heet zo'n rechercheteam een TGO, Team Grootschalige Opsporing. Ook de brandweer wordt ingezet om de sloten leeg te pompen, in de hoop aanvullende sporen te vinden.
Bij onderzoek blijkt dat alle gevonden lichaamsdelen afkomstig zijn van één vrouw. Omdat haar identiteit niet kan worden vastgesteld, krijgt ze de naam 'Zwin', vernoemd naar het natuurgebied waar ze werd gevonden. Het volledige lichaam wordt nooit teruggevonden.
Opvallende verklaringen
Tijdens het eerste onderzoek worden verschillende mensen uit de omgeving gehoord. Sommigen vertellen dat ze in de weken voor de vondst een sterke, vreemde geur bij de vindplaats hebben geroken. Andere getuigen spreken dat juist tegen.
Een verklaring die de recherche destijds bijzonder interessant vindt, komt van een stel dat eind mei 1994 in een vakantiewoning in Het Zwin verblijft. Zij vertellen dat ze bij de parkeerplaats een donkere personenauto zagen staan, vlak naast een van de slootjes waar later lichaamsdelen werden gevonden. De bestuurder gedroeg zich volgens het stel opvallend. Ze onthielden het kenteken en schreven dat thuis op, maar konden het briefje bij hun verhoor een maand later niet meer terugvinden. Wie de bestuurder was, is nooit duidelijk geworden.
Ook in België, Duitsland en Frankrijk wordt gezocht naar informatie. De politie benadert toeristen die in de omgeving verbleven en verspreidt opsporingsberichten. Dat levert verschillende tips op, maar geen doorbraak.
Anoniem begraven en opnieuw onderzocht
Na de eerste onderzoeksperiode wordt het steeds stiller rond de zaak. De vrouw wordt uiteindelijk begraven in een anoniem graf op de gemeentelijke begraafplaats in Sluis.
Bijna 23 jaar later, in maart 2017, wordt haar graf opnieuw geopend. Specialisten van het Nederlands Forensisch Instituut en de politie onderzoeken de stoffelijke resten met technieken die in 1994 nog niet beschikbaar waren.
Dat onderzoek levert nieuwe informatie op. Zo blijkt dat de vrouw waarschijnlijk al in delen in de sloot is gelegd. Ook wordt vastgesteld dat de beschadigingen aan haar botten wijzen op menselijk handelen. DNA-onderzoek maakt het mogelijk haar leeftijd nauwkeuriger vast te stellen. Ze was vermoedelijk tussen de 35 en 47 jaar oud en ongeveer 1,68 meter lang.
Ook over haar uiterlijk en achtergrond komt meer naar voren. Ze had waarschijnlijk bruine ogen en bruin tot zwart haar, dat mogelijk al grijs begon te worden. Uit isotopenonderzoek blijkt dat ze een groot deel van haar leven in Oost-Europa heeft gewoond. Vijf tot tien jaar voor haar overlijden zou ze daar nog zijn verhuisd. Mogelijk kwam ze pas kort voor haar dood naar West-Europa.
Nieuwe aandacht voor de zaak
De politie heeft verschillende scenario's onderzocht. Een mogelijke link met mensenhandel is daarbij aan de orde gekomen. In de jaren negentig werden vrouwen uit Oost-Europa met valse beloften naar West-Europa gelokt. Toch benadrukt de politie dat dit slechts één van de mogelijkheden is. Ook andere verklaringen worden niet uitgesloten.
De zaak krijgt nu opnieuw aandacht in de podcastserie Cold Cases Ontrafeld van KRO-NCRV Pointer. De redactie kreeg toegang tot het politiedossier en reconstrueert de gebeurtenissen rond de vondst en het daaropvolgende onderzoek. Daarbij wordt onder meer gesproken met rechercheurs die nog altijd proberen de identiteit van de vrouw te achterhalen.
Ook via de internationale campagne Identify Me van Interpol wordt aandacht gevraagd voor de zaak. Deze campagne richt zich op het identificeren van onbekende overleden vrouwen in Europa.
Voor de recherche blijft de belangrijkste vraag wie de vrouw was. Als haar identiteit wordt vastgesteld, kan mogelijk ook meer duidelijk worden over haar laatste levensjaren en de omstandigheden waaronder ze om het leven kwam.
Mensen die informatie hebben over de identiteit van de vrouw of haar herkennen aan de hand van het politieprofiel, worden gevraagd contact op te nemen met de politie. Dat kan via 0900-8844.
Beluister hier de aflevering van Pointer over de lugubere zaak:
Cold Cases Ontrafeld: Zwin
