Drugsvondst Terneuzen: bewoner aangehouden
dinsdag 3 februari om 09:49
Na maanden wachten is het jaarverslag van ZorgSaam over 2023 nu dan eindelijk gepubliceerd. De Zeeuws-Vlaamse zorgorganisatie rapporteerde een verlies van maar liefst 11,5 miljoen euro. Dit terwijl er in de begroting van 2023 nog een winst van 5,4 miljoen werd verwacht. Wat ging er mis? En wat betekent dit voor de toekomst?
Het verschil met die winst die van tevoren werd verwacht is dus 16,9 miljoen euro. Maar het daadwerkelijk geleden verlies is nog groter, want in het jaarverslag staat ook dat er, naast alle tegenslagen, ook meerdere financiële meevallers waren: van in totaal 2,5 miljoen euro. Daarmee komt het totale verschil met de oorspronkelijke verwachtingen uit op een verlies van 19,5 miljoen euro.
Overmacht en structurele problemen
Deels komt dit door overmacht en deels is het te wijten aan structurele problemen binnen de organisatie, legt de financieel bestuurder Edwin Hummel uit. "Vooral bij de afdeling ondersteunende diensten hebben we simpelweg te veel personeel aangenomen", zegt hij.
Dat had volgens Hummel voorkomen kunnen worden. "Als we goed naar de jaarrekeningen van voorgaande jaren hadden gekeken dan hadden we dit al aan kunnen zien komen en dan hadden we ook al eerder in kunnen grijpen", geeft hij toe. "We hebben de verhouding tussen de inkomsten en uitgaven niet goed genoeg bewaakt. Dat hebben we niet goed gedaan en dat moeten we nu beter in de gaten houden."
Het verlies van ZorgSaam
De verliesposten van groot naar klein
- Inhuur extern personeel: Door een tekort aan zorgpersoneel lukte het niet om alle vacatures op te vullen. Ook was er een onverwacht hoog ziekteverzuim, met name in de ouderenzorg. Daardoor moest ZorgSaam meer extern personeel inhuren dan verwacht. Dit leverde een verliespost op van bijna 4 miljoen euro.
- Energiekosten: Door de hoge gasprijzen, onder meer vanwege de oorlog in Oekraïne, stegen de stookkosten met 3 miljoen euro.
- Waterzuiveringsinstallatie: met het zogeheten Pharmafilter werd het afvalwater van ZorgSaam gefilterd, maar in 2023 ging de leverancier failliet en moest de installatie afgeschreven worden. Een verliespost van 2 miljoen euro.
- Pensioenregeling: Vervroegde uittreding (RVU): Meer medewerkers dan verwacht maakten gebruik van de regeling om eerder met pensioen te gaan, dat kostte ZorgSaam uiteindelijk 1,9 miljoen euro.
- Te veel zorg geleverd: In 2023 heeft ZorgSaam meer zorg geleverd dan er was afgesproken met zorgverzekeraars. Daarom werd een deel van de geleverde zorg niet vergoed. Dat kostte 1,5 miljoen euro.
- Correctie van administratiefouten: Er zijn correcties doorgevoerd in de financiële administratie van het Medisch Specialistisch Bedrijf (MSB) op basis van fouten of inconsistenties die er in eerdere jaren zijn gemaakt. Dat kostte 1 miljoen euro.
- Nieuwe voorziening generatiebeleid: In de nieuwe cao is opgenomen werknemers vijf jaar voor de AOW-gerechtigde leeftijd minder uren gaan werken. Dit kost 0,9 miljoen euro.
De verliesposten van groot naar klein
- Inhuur extern personeel: Door een tekort aan zorgpersoneel lukte het niet om alle vacatures op te vullen. Ook was er een onverwacht hoog ziekteverzuim, met name in de ouderenzorg. Daardoor moest ZorgSaam meer extern personeel inhuren dan verwacht. Dit leverde een verliespost op van bijna 4 miljoen euro.
- Energiekosten: Door de hoge gasprijzen, onder meer vanwege de oorlog in Oekraïne, stegen de stookkosten met 3 miljoen euro.
- Waterzuiveringsinstallatie: met het zogeheten Pharmafilter werd het afvalwater van ZorgSaam gefilterd, maar in 2023 ging de leverancier failliet en moest de installatie afgeschreven worden. Een verliespost van 2 miljoen euro.
- Pensioenregeling: Vervroegde uittreding (RVU): Meer medewerkers dan verwacht maakten gebruik van de regeling om eerder met pensioen te gaan, dat kostte ZorgSaam uiteindelijk 1,9 miljoen euro.
- Te veel zorg geleverd: In 2023 heeft ZorgSaam meer zorg geleverd dan er was afgesproken met zorgverzekeraars. Daarom werd een deel van de geleverde zorg niet vergoed. Dat kostte 1,5 miljoen euro.
- Correctie van administratiefouten: Er zijn correcties doorgevoerd in de financiële administratie van het Medisch Specialistisch Bedrijf (MSB) op basis van fouten of inconsistenties die er in eerdere jaren zijn gemaakt. Dat kostte 1 miljoen euro.
- Nieuwe voorziening generatiebeleid: In de nieuwe cao is opgenomen werknemers vijf jaar voor de AOW-gerechtigde leeftijd minder uren gaan werken. Dit kost 0,9 miljoen euro.
De verliesposten staan allemaal vermeld in het jaarverslag, dat nu openbaar is gemaakt. Eerder werden er wel al redenen voor het verlies in persberichten en interviews genoemd, maar pas nu het jaarverslag openbaar is, zijn de verliesposten tot achter de komma bekend.
Keer op keer uitgesteld
Dat jaarverslag zou eigenlijk al in mei gepubliceerd worden, maar de publicatie werd keer op keer uitgesteld. Tot december aan toe dus. Vlak voor de harde deadline, want het jaarverslag moest uiterlijk voor de jaarwisseling openbaar gemaakt worden.
Het vele uitstel was volgens Hummel met name te wijten aan de lopende onderhandelingen met banken over het wel of niet verlenen van leningen. "Ook moesten er gesprekken met zorgverzekeraars en met onze accountant gevoerd worden. En daardoor duurde het inderdaad wat langer dan normaal."
Verwachting 2024 alweer achterhaald
In het jaarverslag staat ook de verwachting voor 2024, maar die is inmiddels alweer achterhaald. Want in de begroting staat een verlies van 2,5 miljoen euro, maar inmiddels is het alweer opgelopen tot een verlies van 3,6 miljoen euro. Volgens Hummel komt dat uitsluitend door de problemen bij de afdelingen neurologie en oogheelkunde.
De afdeling neurologie werd tijdelijk gesloten vanwege een tekort aan specialisten, en bij oogheelkunde leidde het inschakelen van de externe zorgaanbieder Eyescan tot conflicten met de eigen artsen, die uiteindelijk opstapten. "Als die problemen niet speelden, hadden we dit jaar al ongeveer quitte gespeeld", aldus Hummel.
'In 2025 weer positieve cijfers'
Als het gaat om volgend jaar is Hummel dan ook zeer optimistisch: "We hebben al een aanzienlijk deel van de herstelplannen gerealiseerd. Voor 2025 verwachten we weer positieve cijfers te schrijven."
Herstelplannen
ZorgSaam heeft een meerjarenplan opgesteld om 14 miljoen euro te besparen. Belangrijke maatregelen zijn:
- Efficiëntie: Tijdelijke contracten niet verlengen en vacatures niet invullen.
- Kostenbeheersing: Minder extern personeel en diensten inhuren.
- Uitstel van investeringen: Plannen voor verbouwingen zijn voorlopig in de koelkast gezet.
ZorgSaam heeft een meerjarenplan opgesteld om 14 miljoen euro te besparen. Belangrijke maatregelen zijn:
- Efficiëntie: Tijdelijke contracten niet verlengen en vacatures niet invullen.
- Kostenbeheersing: Minder extern personeel en diensten inhuren.
- Uitstel van investeringen: Plannen voor verbouwingen zijn voorlopig in de koelkast gezet.
Met die herstelplannen moet in totaal 14 miljoen euro worden bespaard, maar Hummel benadrukt dat de kwaliteit van de zorg er niet onder mag lijden. "Het doel is om juist meer zorgpersoneel te hebben en efficiënter te werken."
Externe tegenslagen en interne problemen
Met het jaarverslag in handen wordt duidelijk hoe ZorgSaam in 2023 tegen een miljoenentekort aanliep. De combinatie van externe tegenslagen en interne problemen werd ZorgSaam funest. Toch lijkt de organisatie nu grip te krijgen op de situatie.
Of het ZorgSaam inderdaad gaat lukken om in 2025 weer zwarte cijfers te schrijven dat kunnen we lezen in het volgende jaarverslag, over 2024. De grote vraag is nu alleen nog of we op dat verslag ook weer zo lang moeten wachten.
Dit artikel is in samenwerking met Omroep Zeeland.
Bron: Omroep Zeeland
Door: Rens Schuit
