Het Kanaal van Gent naar Terneuzen kampt met een watertekort dat in de toekomst alleen maar groter gaat worden. Dat meldt Omroep Zeeland. Wordt er niks gedaan om het tekort op te lossen, dan wordt het 'een grote uitdaging' om het kanaal toegankelijk te houden voor de scheepvaart. In het somberste scenario loopt de schade in de miljoenen euro's per jaar en kan de Nieuwe Sluis de helft van de tijd niet worden gebruikt. De oplossing is voorhanden maar de uitvoering duurt nog zeker tien jaar.
Voor de aanvoer van water is het kanaal afhankelijk van regenwater uit het Vlaamse en Franse achterland. Een deel van dat water wordt naar het Kanaal van Gent naar Terneuzen geleid.
"Als we alles naar het kanaal zouden sturen, dan zouden we nog te weinig water hebben om het kanaal op peil te houden", duidt Laurens Hermans de toekomstsituatie. Hij is coördinator van een onderzoek naar de droogteproblemen op het kanaal. Dat onderzoek wordt uitgevoerd door de Vlaams-Nederlandse Scheldecommissie (VNSC). Via deze organisatie overleggen Nederland en Vlaanderen over onder meer het beheer van het kanaal.
Waterverlies beperken
Geen of te weinig water betekent dat de Noordzeesluizen in Terneuzen vaker gestremd moeten worden om water te besparen. De problemen zijn nu al te merken. De afgelopen jaren moesten de sluizen meerdere keren worden gestremd om het waterverlies te beperken, iets wat de komende jaren in droge periodes vaker gaat voorkomen. De Nieuwe Sluis wordt als eerste gestremd omdat die het meeste water verbruikt.
De donkere wolken die boven het kanaal hangen staan haaks op de economische belangen van het kanaal. Het is niet alleen de toegang tot de havens in de Kanaalzone en die van Gent, in de toekomst moet het een belangrijke corridor worden tussen de havens van Parijs en Rotterdam zodra de Seine-Schelde-verbinding klaar is.
Economische schade
Uit ramingen blijkt dat de schade oploopt tot 427 miljoen euro wanneer er niet wordt ingegrepen, gemeten over honderd jaar. Dat zou neerkomen op gemiddeld zo'n 4,2 miljoen euro per jaar. Maar volgens de onderzoekers mag er zo niet naar de cijfers worden gekeken. Er zitten jaren tussen zonder beperkingen, maar ook jaren waarin de schade groter zal zijn dan die 4 miljoen euro.
Om het kanaal in tijden van droogte toch op peil te houden, wordt nu geadviseerd zout Westerscheldewater het kanaal in te pompen. Dat lijkt simpel, maar de uitvoering van dat idee is dat in de praktijk niet. Met deze oplossing worden stremmingen weliswaar beperkt, maar het kanaalwater wordt er ook zouter van.
Kanaalwater
Dat heeft gevolgen voor zeker 25 bedrijven langs het kanaal. Die voornamelijk Vlaamse bedrijven gebruiken kanaalwater voor hun processen of als koelwater. Als dat water zouter wordt, moet er geïnvesteerd worden in ontziltingsmachines en is er een groter risico op corrosievorming in de installaties.
Slijtage
North Sea Port moet vaker damwanden en kades inspecteren op slijtage en die mogelijk ook vaker vervangen. Omdat het voor bedrijven belangrijker is dat het kanaal toegankelijk blijft, is de verwachting dat dit niet voor al te grote problemen gaat zorgen.
Voor de landbouw zijn de gevolgen beperkt als het water in het kanaal zouter wordt, zo blijkt uit een adviesrapport. Er lekt weliswaar zouter water weg naar het grondwater, maar dat kan volgens het rapport worden opgevangen door de aanleg van zogenoemde kwelsloten.
Natuur
Ook de zoetwaternatuur leidt onder de verandering. Vooral de natuur in de Moervaart, een waterloop in Vlaanderen die in open verbinding staat met het kanaal. De natuur in dit gebied kan een hoger zoutgehalte niet aan en dus zijn daar maatregelen nodig.
|
Zoutnormen nu al overschreden 2025 gaat zelfs de boeken in als het zoutste jaar in de geschiedenis van het kanaal. Maar de gegevens van vorig jaar zijn wel wat vertekend, waarschuwt de VNSC. Door het vele testen met de Nieuwe Sluis is er meer zout water doorgelaten en door het verplaatsen van een meetpunt zijn de resultaten niet helemaal betrouwbaar. |
Er loopt nu een onderzoek om te kijken of deze waterloop met een stuw of een sluis afgesloten kan worden van het kanaal. Maar het duurt nog zeker tien jaar voordat die stuw of sluis aangelegd is. En zolang de Moervaart nog niet is afgesloten, kan er ook niet worden begonnen aan de pompinstallatie.
Laurens Hermans durft er dan ook nog geen jaartal op te plakken wanneer de pompinstallatie in werking is en de droogteproblemen op het kanaal zijn opgelost.
Dit is een artikel in samenwerking met Omroep Zeeland.
