“Wat voor mij altijd onlosmakelijk bij de Westerschelde hoort, is de geur: zilt, fris en herkenbaar. Maar toen ik afgelopen dinsdag aankwam, was die verdwenen. In plaats daarvan hing er een duidelijke geur van chemische olie”, vertelt boswachter Ilse Maas. Samen met haar collega’s trekt ze er dagelijks extra op uit om de gevolgen van het olielek in de haven van Antwerpen in de gaten te houden.
“Gisteren en vandaag zijn er nog olieresten opgeruimd, onder andere langs de slikken bij Bath”, legt Maas uit. “Die worden op meerdere plekken door het getij afzet en handmatig weggehaald. Maar het grootste probleem is dat de meeste olie uit het zicht verdwenen is. Iedereen kent wel de beelden van vogels die met dikke olie besmeurd zijn, maar de huidige stookolie bevat chemische toevoegingen waardoor die zich anders gedraagt. Misschien dat de olie nu zwaarder is en op de bodem ligt? We weten het niet…”
Aan het begin van de week werd er nog een dunne filmlaag op het water gezien, maar die is inmiddels verdwenen. De grote vraag is dus waar alle olie is gebleven. “We zien nog relatief weinig besmeurde vogels in onze terreinen, maar dat betekent niet dat er geen impact is. De olie kan ook als dunne film aan hun veren kleven, met mogelijke langetermijneffecten die nog onbekend zijn.”
Behalve vogels hebben ook veel andere organismen last van de olie: “Micro-organismen, bodemdieren en planten vormen de basis van het ecosysteem”, legt Maas uit. “Wanneer die worden aangetast, werkt dat door in de hele voedselketen. De Westerschelde is cruciaal voor trekvogels en steltlopers. Ze komen in dit systeem voortdurend in contact met bodem en water. Olie kan zich hechten aan veren, met verlies van isolatie en vliegvermogen tot gevolg, én ze krijgen olie via hun voedsel binnen. Dit kan direct gevolgen hebben voor hun conditie, overleving en voortplantingskansen.”
Hoewel de gevolgen nu, afgezien van wat aanspoelsels, grotendeels onzichtbaar zijn, blijven de zorgen heel groot. “De Westerschelde is al heel vuil en daar komt nu het zoveelste bovenop”, zegt Maas gefrustreerd. “Het is een opeenstapeling van problemen en mensen realiseren zich niet genoeg wat voor uniek gebied we hier beheren. Ik hoop dat hierdoor het bewustzijn groeit dat we dit kwetsbare ecosysteem moeten beschermen.”
|
Recreatie langs de Westerschelde is mogelijk. Als je direct contact met olie vermijdt, is er geen gevaar voor de gezondheid. Maar wat als je per ongeluk toch in aanraking komt met olie? Olie op de huid: Dep de olie eerst weg met papier of een droge doek, was daarna de huid met water en zeep. Wat als mijn hond met olie in aanraking komt? Olie in vacht of op huid: was met lauw water en milde zeep (bijvoorbeeld afwasmiddel of hondenshampoo). Olie gezien? Meld het Zie je olievervuiling in het water, langs de oever of zie je besmeurde vogels? Meld dit bij je gemeente. De contactgegevens vind je op de website van de gemeente. Ga niet zelf olie opruimen. Olie verwijderen vraagt om een professionele aanpak. Dit wordt vanaf 14 april handmatig gedaan door gespecialiseerde professionals. Zij werken met beschermende middelen en worden ondersteund door ervaren gidsen in het gebied. - Veiligheidsregio Zeeland - |
