De Provinciale Staten van Zeeland hebben vrijdag tijdens een ingelaste vergadering ingestemd met een bereikbaarheidsplan van 22,1 miljoen euro om de kosten van de afsluiting van de Westerscheldetunnel op te vangen. Hoewel er lof klinkt voor het harde werk van gedeputeerde Harry van der Maas, overheerst teleurstelling over de houding van het Rijk: Den Haag weigert tot nu toe ook maar één cent bij te dragen aan de operatie, omdat er op het gebied van infrastructuur al hoge kosten worden verwacht.
Vanaf januari 2027 gaat de Oostbuis voor vier maanden dicht vanwege herstelwerkzaamheden. Het verkeer moet dan om en om door de overgebleven tunnelbuis rijden ('blokrijden'). Om een verkeersinfarct te voorkomen, tuigt de provincie een enorm pakket aan noodmaatregelen op: duizenden vierkante meters aan tijdelijke P+R-terreinen, speciale pendelbussen voor 3 euro per rit, een digitaal reserveringssysteem en een verdubbeling van het aantal afvaarten van de Westerschelde Ferry.
"Schandalig dat het Rijk dit bij Zeeland dumpt"
Ondanks de goedkeuring van het budget is de frustratie in de Statenzaal tastbaar. Veel fracties spreken er schande van dat de provincie zelf het leeuwendeel van de rekening moet betalen. "Het is ronduit schandalig dat het Rijk dit zomaar bij Zeeland neerlegt", aldus CU-Statenlid Koppejan. Ook Christine Govaert (BBB) haalt uit: "Het Rijk laat zich weer van zijn beste kant zien; Zeeland mag dokken, terwijl er vanuit Den Haag wel de wereld van Zeeuws-Vlaanderen wordt gevraagd."
Gedeputeerde Harry van der Maas bevestigt met zichtbare tegenzin de Haagse onwil. "Zelfs na heel wat bakjes koffie op het ministerie is het antwoord simpelweg 'nee' gebleven," legt hij uit. Toch geeft de provincie de strijd om rijkssteun nog niet op. Samen met burgemeester Franc Weerwind van Terneuzen, het bedrijfsleven en de zorg start Van der Maas een breder lobbyoffensief richting andere ministeries, waaronder Economische Zaken en Volksgezondheid. De vrees voor economische schade en torenhoge kosten voor onder meer ziekenhuisorganisatie ZorgSaam – geraamd op zo'n 12 miljoen euro – is groot.
Zorgen over reistijd, personeel en zorg
Naast de geldkwestie maken diverse partijen zich zorgen over de praktische uitvoerbaarheid voor de inwoners van Zeeuws-Vlaanderen. Zo waarschuwt Maarten Janssens (CDA) voor problemen bij ploegendiensten en zorgpersoneel in de late avonduren. Zijn oproep om de boot na 23.00 uur nog te laten varen blijkt echter niet haalbaar: volgens Van der Maas is er door personeelskrapte simpelweg geen schipper meer te vinden.
Frietkraam
Partijen als de VVD en D66 wijzen op het krappe tijdschema en het ontbreken van volwaardige alternatieven. D66-woordvoerder Versluijs hekelt dat het plan pas ruim drie jaar na de ontdekking van de tunnelscheur definitief op tafel ligt. De SP pleit ondertussen voor een lagere drempel voor het openbaar vervoer, maar brengt ook een vleugje Zeeuwse humor in het debat: "Zet bij alle opstapplaatsen en de veerboot in elk geval een frietkraam neer, dan maken we het leed tenminste nog een beetje draaglijk."
"Door de zure appel heen bijten"
Van der Maas benadrukt dat er geen wonderoplossing bestaat voor een tunnel onder een zeearm. Ideeën van JA21 en FvD om tweerichtingsverkeer door één buis te laten rijden, veegt hij van tafel: "De Westerscheldetunnel heeft geen verticale ventilatieschachten zoals tunnels in de Alpen. Bij brand telt alleen veiligheid, tegenverkeer kan gewoon niet."
De gedeputeerde geeft toe wakker te liggen van de vraag of het allemaal genoeg zal zijn om de regio leefbaar te houden. De centrale boodschap blijft dan ook: het moet even anders. Zeeuwen zullen massaal thuis moeten werken of ritten moeten schrappen, want de tunnel kan tijdens de werkzaamheden nog maar een fractie van het normale verkeer aan. “We doen alles wat menselijkerwijs mogelijk is," besluit Van der Maas, "maar we zullen met zijn allen door een hele zure appel heen moeten bijten."
--------------------------------------------------------------------------------
Dit is het Bereikbaarheidsplan:
De kern van het probleem
Van 11 januari tot en met 12 mei 2027 is één buis van de Westerscheldetunnel dicht voor reparaties. Het verkeer moet om en om door de overgebleven buis rijden ('blokrijden'). Daardoor kunnen er per werkdag nog maar circa 10.000 voertuigen doorheen in plaats van de gebruikelijke 35.000. Reizigers moeten hun reisgedrag met minstens 40% verminderen om een verkeersinfarct te voorkomen.
De belangrijkste maatregelen
Kosten en financiën
Communicatie
Onder het motto "Het moet even anders" roept de provincie op om niet te reizen als het niet hoeft, thuis te werken of op andere tijden de weg op te gaan. Alle actuele informatie wordt verzameld op de website werkaandetunnel.nl.
----------------------------------------------------------------------------
