Het blusvoertuig van de brandweer in Westdorpe
©Foto: Wouter BuijsNa tientallen jaren trouwe dienst dreigen meerdere brandweervrijwilligers in Zeeuws-Vlaanderen noodgedwongen afscheid te moeten nemen van de brandweer. Niet omdat zij willen stoppen, maar door een administratief probleem rond de Europese regels voor sociale zekerheid. Voor ongeveer dertig vrijwilligers heeft dat inmiddels grote gevolgen. Ook de brandweerzorg in meerdere Zeeuws-Vlaamse dorpen komt hierdoor onder druk te staan.
De problemen spelen bij brandweervrijwilligers die in Nederland bij Brandweer Zeeland actief zijn, maar hun dagelijkse baan in België hebben. Volgens de Europese sociale zekerheidsregels worden Nederlandse brandweervrijwilligers gezien als ambtenaar. Daardoor kunnen zij verplicht worden om ook voor hun Belgische baan onder het Nederlandse sociale zekerheidsstelsel te vallen.
Jarenlang werd dit opgelost met een uitzonderingsovereenkomst tussen Nederland en België. Doordat die regeling niet tijdig is verlengd, zijn tientallen vrijwilligers in onzekerheid geraakt. Sommigen dreigen duizenden euro's aan sociale premies te moeten voorschieten, anderen ontvangen tijdelijk geen salaris of vrezen zelfs hun baan in België te verliezen zo meldt Omroep Zeeland.
Enorme brandweerervaring in het gedrang
Eén van de getroffen vrijwilligers is Kees Overdulve uit Axel. Hij is inmiddels 41 jaar actief bij de brandweer en werkt daarnaast in België. Hij is bevelvoerder, chauffeur en manschap bij brandweerpost Axel.
"Na 41 jaar bij de brandweer moet ik nu mogelijk kiezen tussen mijn baan en het vrijwilligerswerk waar mijn hart ligt," vertelt hij. "Mijn hele leven draait om de brandweer. Als dat wegvalt, doet dat ontzettend veel."
Volgens Overdulve raakt de situatie niet alleen ervaren vrijwilligers, maar ook jonge collega's die voor moeilijke financiële keuzes komen te staan. "Dit voelt onrechtvaardig. Het probleem is al jaren bekend. Dan doet het pijn dat het nu alsnog zo uit de hand loopt." zo vertelde hij in een interview aan Omroep Zeeland.
Bij post Axel zijn ook andere brandweerlieden getroffen door de situatie, zeker één brandweerman heeft bij deze post al ontslag gehad.
Grote gevolgen voor brandweerposten
De gevolgen zijn inmiddels ook merkbaar op de kazernes. In Westdorpe werken vier vrijwilligers die door de regeling worden geraakt, ongeveer een kwart van het korps. Ploegleider Arian Hilbrink maakt zich grote zorgen. "Als deze mensen niet meer kunnen uitrukken, kan ik niet garanderen dat we altijd voldoende bezetting hebben. Dan missen we nét de mensen die nodig zijn om met een tankautospuit uit te rijden."
Volgens Hilbrink zijn de problemen niet langer alleen theoretisch. Eén vrijwilliger kwam zelfs op een Belgische administratieve zwarte lijst terecht, waardoor zijn salaris tijdelijk niet kon worden uitbetaald. "Nu heb ik ze onbewust in een bak ellende gesleurd, en ik weet niet waar het eindigt", zo verteld hij tegen Omroep Zeeland.
Vrijwilligers steeds moeilijker te vervangen
Het wegvallen van vrijwilligers komt op een ongelukkig moment. Brandweer Zeeland kampt al langer met een tekort aan vrijwilligers en het opleiden van nieuwe brandweermensen duurt meerdere jaren.
"Het is nu al lastig om nieuwe vrijwilligers te vinden," zegt Hilbrink tegen Omroep Zeeland. "Mensen die ik graag zou willen aannemen, werken vaak ook in België. En ervaren vrijwilligers vervang je niet zomaar."
Posten konden niet uitrukken
De gevolgen bleven niet beperkt tot administratieve problemen. Tijdens de grote stalbrand in Clinge konden de brandweerposten van Westdorpe en Koewacht niet uitrukken, omdat een deel van de ploegleden door deze kwestie niet meer inzetbaar was.
Opvallend is dat meerdere van deze vrijwilligers op dat moment wel beschikbaar waren om uit te rukken. Door de problemen rondom de sociale zekerheidsregels en de ontbrekende uitzonderingsovereenkomst mochten zij echter niet deelnemen aan de inzet.
Voor de betrokken brandweerlieden voelt dat extra wrang. Zij stonden klaar om hulp te verlenen, maar mochten vanwege de administratieve situatie niet mee met hun collega's.
Veiligheidsregio hoopt op snelle oplossing
Veiligheidsregio Zeeland noemt de situatie zorgelijk en zegt intensief overleg te voeren met de Nederlandse en Belgische overheden om tot een oplossing te komen.
Daarnaast ondersteunt de Veiligheidsregio de getroffen vrijwilligers bij bezwaarprocedures en de administratieve afhandeling.
Wanneer de problemen definitief zijn opgelost, is nog niet duidelijk. De verwachting is dat dit nog maanden kan duren.
Omroep Zeeland maakte afgelopen week een item over de kwestie.
