Wie in de gemeente Terneuzen op zoek is naar een betaalbare koopwoning, heeft volop keus. Dat blijkt uit de jaarlijkse 'Woonspiegel' die het college van B&W deze week presenteert. Sterker nog: Terneuzen loopt voorop in de provincie als het gaat om betaalbaar aanbod. Maar de groei kent ook een schaduwzijde, waaronder forse druk op kwetsbare wijken en een flinke stijging van het aantal niet-geregistreerde bewoners.
De gemeente schetst in het rapport een nuchtere 'reality check' van de woningmarkt en de bevolkingsontwikkeling.
Groei door internationale instroom
Sinds 2019 is het aantal inwoners van de gemeente Terneuzen gegroeid met 1.373 personen, waarmee het totaal nu op een gemiddelde groei van zo'n 196 inwoners per jaar zit. Opvallend is waar deze groei vandaan komt: het aantal Nederlanders in de gemeente daalde juist, en er is al jaren sprake van een sterfteoverschot.
De groei is te danken aan buitenlandse instroom. Het gaat vooral om vluchtelingen, ontheemden en internationale werknemers, met name uit Oekraïne, Roemenië, Polen, België, Zuid-Afrika, Portugal en Syrië. Deze nieuwe inwoners vestigen zich voornamelijk in de stad Terneuzen, Axel en Sas van Gent.
De komst van deze groep zorgt voor een verjonging in de leeftijdscategorie van 25 tot 44 jaar, wat de harde vergrijzing (inmiddels is 26% van de bevolking 65-plusser) enigszins dempt. Ook telt de gemeente steeds meer kleine huishoudens; het aantal alleenstaanden is flink gestegen.
Groeiambities vs. de praktijk: groeien we wel snel genoeg?
In de officiële regiovisie is de ambitie uitgesproken dat Zeeuws-Vlaanderen moet groeien naar maar liefst 125.000 inwoners. Voor Terneuzen zou dat neerkomen op een toename van zo'n 12.500 inwoners. En het onlangs gepresenteerde toekomstplan Zeeland 2050 gooit er zelfs nog een schep bovenop.
Maar als je die grootse plannen naast de werkelijkheid legt, ontstaat er een spagaat. Sinds 2019 groeit Terneuzen met gemiddeld 196 inwoners per jaar. Trek je die lijn door, dan wordt de doelstelling van 12.500 extra inwoners niet in 2050, maar pas rond het jaar 2076 gehaald. Gelukkig laat de bouwproductie wel een heel optimistisch beeld zien: dankzij de Zeeuwse Woondeal is er de afgelopen jaren flink doorgepakt. De woningen zijn er dus al of komen eraan.
Fabeltje: "Er zijn geen betaalbare woningen"
Vaak wordt gedacht dat er een enorm tekort is aan betaalbare huizen, maar volgens de gemeente klopt dat beeld niet.: "Terneuzen heeft een toegankelijke woningmarkt met veel keuzemogelijkheid", stelt het college van B&W. "Van de bestaande koopwoningen die te koop staan, kost bijna 60% minder dan 350.000 euro. Zelfs voor Zeeuwse begrippen is dat uniek."
Van het totale aantal nieuwbouwwoningen tot 350.000 euro dat in heel Zeeland te koop staat, bevindt maar liefst 62% zich in de gemeente Terneuzen. Daarmee is de gemeente een paradijs voor starters en jonge gezinnen, aldus het college. Ook de gemiddelde prijzen en WOZ-waarden stijgen weliswaar, maar blijven flink achter bij de rest van het land.
Daarnaast schiet de gemeente op met bouwen. Sinds de Zeeuwse Woondeal in 2022 zijn er al 1.065 woningen bijgebouwd, waarmee ruim de helft van de totale opgave tot 2030 al in de pocket is.
Zorgen over leegstand en 'spookbewoning'
Ondanks de positieve cijfers over betaalbaarheid, trekt het college aan de bel over de leefbaarheid. Uit waterverbruiksdata blijkt namelijk dat er zo'n duizend woningen echt leegstaan, maar er zijn ook ruim tweeduizend personen die in huizen verblijven zonder dat ze daar officieel staan ingeschreven (spookbewoning).
Deze vorm van bewoning en de instroom van nieuwkomers concentreren zich sterk in de traditionele 'aandachtswijken' van de gemeente. Omdat hier al veel goedkope koopwoningen te vinden zijn, drukt dit zwaar op de leefbaarheid en dreigt het risico op verpaupering en waardevermindering in die specifieke buurten. De gemeente voert daarom regelmatig gerichte adrescontroles uit.