Gebied van voorkeursrecht door de overheid in de Paulinapolder
Ministerie van Klimaat en Groene GroeiDe mogelijke bouw van twee kerncentrales bij Terneuzen kan de toekomst van Zeeuws-Vlaanderen ingrijpend beïnvloeden. Dat is de conclusie van een rapport dat in opdracht van de gemeente Terneuzen is uitgevoerd. Er komen mogelijk duizenden werknemers naar de regio, er ontstaan nieuwe banen, en bedrijven kunnen profiteren. Maar wie gaat die mensen huisvesten? Is er voldoende zorg beschikbaar? Hoe houden we de regio bereikbaar?
Advies- en ingenieursbureau Antea Group heeft de kansen en knelpunten van de mogelijke bouw van twee kerncentrales in de gemeente Terneuzen onderzocht.
Dit zijn de belangrijkste bevindingen:
1. Duizenden werknemers erbij, maar waar gaan ze wonen?
De cijfers in het rapport zijn aanzienlijk: tijdens de bouw, die naar verwachting tien tot vijftien jaar kan duren, rekent Antea Group op een gemiddelde van 5.000 werknemers wat kan oplopen naar 10.000 vakkrachten. Naar schatting komt 70 procent van hen van buiten de regio.
Dat biedt kansen voor winkels, horeca en andere lokale ondernemers. Tegelijkertijd ontstaat er een forse vraag naar woonruimte terwijl er nu al een tekort aan huurwoningen is. Extra vraag kan de betaalbaarheid verder onder druk zetten en het voor starters, jonge gezinnen en mensen die al in Zeeuws-Vlaanderen wonen, moeilijker maken om een geschikte woning te vinden.
2. Meer inwoners levert ook meer druk op de zorg
Dat Zeeuws-Vlaanderen vergrijst is een bekend gegeven. Het aandeel inwoners van 65 jaar en ouder ligt duidelijk boven het landelijke gemiddelde en er is al een tekort aan personeel in verschillende zorginstellingen.
Als er duizenden mensen bijkomen, stijgt ook de vraag naar huisartsen, ziekenhuiszorg, spoedzorg en andere zorgaanbieders. Dat gebeurt in een regio waar de druk op het zorgpersoneel nu al hoog is.
Toch kan de komst van veel nieuwe inwoners op langere termijn ook voordelen opleveren. Meer inwoners kunnen het draagvlak voor voorzieningen vergroten en nieuwe werknemers kunnen mogelijk bijdragen aan het oplossen van personeelstekorten. Maar dat gebeurt niet vanzelf.
Daarvoor zijn blijvende investeringen nodig in zorg, onderwijs, kinderopvang en andere voorzieningen. Zonder uitbreiding dreigt die extra vraag vooral terecht te komen bij aanbieders die nu al moeite hebben om voldoende personeel te vinden en aan de vraag te kunnen voldoen.
3. De bereikbaarheid (en veiligheid) wordt een belangrijk knelpunt
Naast de druk op voorzieningen vormt de bestaande infrastructuur een knelpunt. Zeeuws-Vlaanderen heeft geen spoorverbinding en is voor de verbinding met de rest van Nederland sterk afhankelijk van de Westerscheldetunnel en de route via Antwerpen. Daarnaast zijn automobilisten vooral aangewezen op kleinere (provinciale) wegen.
Wanneer duizenden werknemers dagelijks naar de bouwlocatie reizen, zal dit onherroepelijk leiden tot meer verkeersdrukte en langere reistijd. Daar komt het extra vrachtverkeer voor de bouw nog bij. De infrastructuur is daar nu niet op ingericht aangezien langzaam rijdend verkeer nu ook gebruik maakt van die wegen en mogelijk ander verkeer hindert. Dan gaat het niet alleen om bereikbaarheid, maar is veiligheid ook een belangrijk uitgangspunt.
Het rapport waarschuwt ook voor de gelijktijdige uitvoering met andere grote energieprojecten. Denk aan de uitbreiding van het hoogspanningsnet en de mogelijke aanleg van infrastructuur voor windenergie op zee. De verschillende projecten kunnen tegelijkertijd beslag leggen op wegen, ruimte en personeel. Dat is opvallend aangezien tijdens eerdere informatiebijeenkomsten werd benoemd dat het ene energieproject het andere zou uitsluiten.
Een opgave voor heel Zeeuws-Vlaanderen
De gevolgen van de komst van twee kerncentrales raken aan vraagstukken die al langer spelen in heel Zeeuws-Vlaanderen: vergrijzing, een krappe woningmarkt, personeelstekorten en de bereikbaarheid van voorzieningen.
Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van de gemeente Terneuzen, maar de gevolgen houden niet op bij de gemeentegrens. Ook de gemeenten Sluis en Hulst kunnen hier voor- en nadelen van ondervinden: van extra werkgelegenheid en economische kansen, tot meer verkeersdrukte, een grotere vraag naar woningen en extra druk op zorg en voorzieningen. Werknemers kunnen immers in de hele regio gaan wonen, en bedrijven en voorzieningen functioneren eveneens over de gemeentegrenzen heen. Het rapport maakt daarmee duidelijk dat de mogelijke komst van twee kerncentrales geen uitsluitend Terneuzense aangelegenheid is. Dit is een ontwikkeling die heel Zeeuws-Vlaanderen raakt en daarom ook om een gezamenlijke regionale aanpak vraagt.
| Het volledige rapport van advies- en ingenieursbureau Antea Group is hier te lezen. |
