De SAR-helikopter van de Kustwacht tijdens een demonstratie bij Rescue Zeeland in Vlissingen
©Wouter BuijsEen urenlange reddingsactie in het Verdronken Land van Saeftinghe heeft de discussie over de inzet van reddingshelikopters in het uitgestrekte natuurgebied opnieuw aangewakkerd. Nadat een gewonde vrouw vorig jaar slechts moeizaam kon worden geëvacueerd, werden vragen gesteld over de mogelijkheden om slachtoffers sneller uit het gebied te halen. Dit heeft er nu toe geleid dat de inzet van de reddingshelikopter terug welkom is in het gebied.
De discussie ontstond na een incident in augustus vorig jaar. Een vrouw raakte tijdens een begeleide wandeling gewond in het Verdronken Land van Saeftinghe. Omdat zij zich diep in het uitgestrekte natuurgebied bevond, werden naast ambulancepersoneel ook brandweerlieden ingezet om haar te bereiken. De hulpverleners moesten zich te voet een weg banen door slikken, schorren en geulen voordat zij het slachtoffer konden bereiken. Uiteindelijk duurde het bijna tweeënhalf uur voordat de vrouw naar het ziekenhuis kon worden vervoerd.
Een cameraman van Omroep ZVL was er die dag ook bij en herinnert zich het incident nog goed. De brandweer probeerde een beroep te doen op evacuatie per helikopter, dit bleek echter niet mogelijk te zijn vanwege inzetbeleid, het natuurgebied stond namelijk aangeduid als 'land' waardoor de helikopter hier niet ingezet kon worden.
Een video van de inzet waarover hierboven gesproken wordt - ©Wouter Buijs
Vragen over beleid
De SP-fractie in Zeeland wilde duidelijkheid over de regels rond de inzet van reddingshelikopters in het natuurgebied. Volgens de partij zijn in het verleden wel degelijk helikopters ingezet bij incidenten in Saeftinghe. Zo werden in 2023 nog twee wandelaars met een SAR-helikopter uit het gebied gehaald nadat zij door hoogwater waren ingesloten.
Ook bij eerdere incidenten werd gebruikgemaakt van helikopters van de Kustwacht of Belgische Luchtmacht. Volgens de SP roept dat vragen op over de huidige procedures en de criteria die worden gehanteerd voor inzet van een reddingshelikopter.
Naar aanleiding van de vragen ging de gedeputeerde in gesprek met onder meer de meldkamer en de luchtvaartautoriteiten. Daarbij kwam aan het licht dat de grenzen van de inzetgebieden op de kaarten onjuist waren ingetekend. Het probleem bleek niet te liggen in wet- of regelgeving, maar in een administratieve fout.
Moeilijk bereikbaar gebied
Het Verdronken Land van Saeftinghe geldt als een van de meest moeilijk bereikbare natuurgebieden van Zeeland. Het gebied bestaat uit uitgestrekte schorren, slikken en geulen die onder invloed staan van het getij. Daardoor kunnen hulpverleners niet altijd snel bij slachtoffers komen.
De SP benadrukt dat het niet alleen gaat om de veiligheid van bezoekers, maar ook om die van gidsen, inwoners en hulpverleners die bij incidenten in het gebied worden ingezet. De partij wil daarom van het provinciebestuur weten of de huidige afspraken rond de inzet van reddingshelikopters voldoende zijn om snel hulp te kunnen bieden wanneer zich opnieuw een noodsituatie voordoet.
Inmiddels hebben de betrokken partijen afspraken gemaakt om soortgelijke situaties in de toekomst te voorkomen. Daarbij is afgesproken dat de SAR-helikopter voortaan direct kan worden ingezet bij incidenten in het Verdronken Land van Saeftinghe. Hulpdiensten hoeven daardoor niet langer te wachten op formele aanpassingen in systemen of kaarten.
Tegelijkertijd wordt gewerkt aan een structurele oplossing. De provincie Zeeland heeft inmiddels alle moeilijk bereikbare gebieden in de provincie aangemeld bij de landelijke instanties die verantwoordelijk zijn voor de operationele kaarten van hulpdiensten. Het Verdronken Land van Saeftinghe staat daarbij nadrukkelijk op de lijst.
Zodra de kaarten zijn aangepast, wordt de nieuwe werkwijze definitief vastgelegd. Daarbij moet niet langer de vraag centraal staan of een gebied administratief als land of water wordt aangemerkt, maar of hulpverleners zo snel en veilig mogelijk bij een slachtoffer kunnen komen.
